Nhiều sai phạm trong phát hành trái phiếu doanh nghiệp riêng lẻ
Thanh tra Chính phủ vừa ban hành Thông báo số 392/TB-TTCP ngày 12/02/2026 về kết luận thanh tra việc chấp hành chính sách pháp luật trong phát hành và sử dụng nguồn tiền từ trái phiếu doanh nghiệp (TPDN) riêng lẻ. Kết quả thanh tra đối với 26 tổ chức phát hành (TCPH) đã hé lộ một bức tranh đầy rẫy những sai phạm nghiêm trọng, từ việc "vẽ" mục đích sử dụng vốn đến những lỗ hổng trong công bố thông tin và đảm bảo tài sản.
Sử dụng vốn sai mục đích: "Lách luật" để chuyển tiền lòng vòng
Sai phạm nghiêm trọng nhất được chỉ ra là tình trạng doanh nghiệp sử dụng tiền huy động từ trái phiếu không đúng với phương án đã cam kết với nhà đầu tư.
Có 14 doanh nghiệp bị gọi tên vì sử dụng tiền không đúng phương án phê duyệt hoặc công bố thông tin.
Điển hình là các khoản tiền lớn tại Tập đoàn Đầu tư I.P.A (hơn 3.573 tỷ đồng), Gelex (hơn 1.205 tỷ đồng), và Thành Thành Công Biên Hòa (hơn 1.067 tỷ đồng).
Nghiêm trọng hơn, 08 doanh nghiệp đã chuyển tiền cho đối tác dưới hình thức hợp đồng hợp tác đầu tư hoặc bổ sung vốn cho công ty con nhưng không cung cấp được tài liệu chứng minh việc quản lý, giám sát mục đích sử dụng vốn.
Một số đơn vị còn sử dụng tiền trái phiếu để đặt cọc, hợp tác vào các dự án chưa đủ điều kiện huy động vốn, vi phạm nghiêm trọng các nghị định quản lý về TPDN.
Vi phạm công bố thông tin: Sự minh bạch bị xem nhẹ
Thanh tra Chính phủ nhận định hầu hết các doanh nghiệp được kiểm tra đều có sai phạm về công bố thông tin.
Trong đó có 17 doanh nghiệp công bố thông tin trước phát hành không đầy đủ, thiếu chi tiết về mục đích sử dụng vốn, tài sản đảm bảo và thời điểm giải ngân.
Cùng với đó, tình trạng chậm công bố thông tin định kỳ về báo cáo tài chính, tình hình thanh toán gốc lãi cũng diễn ra phổ biến tại 19 doanh nghiệp.
Đặc biệt, có trường hợp như doanh nghiệp chứng khoán (Chứng khoán Rồng Việt...) cũng bị phát hiện công bố thông tin không chính xác về thời gian mua lại trái phiếu hoặc tình hình sử dụng nguồn vốn đã được kiểm toán.
Thanh tra Chính phủ cho biết, tính đến ngày 30/11/2024, thị trường đang đối mặt với những rủi ro tài chính hiện hữu khi còn 20 TCPH có trái phiếu lưu hành với tổng giá trị hơn 57.208 tỷ đồng.
Thanh tra Chính phủ đã kiến nghị Bộ Tài chính chỉ đạo Ủy ban Chứng khoán Nhà nước và Sở Giao dịch Chứng khoán Hà Nội tăng cường giám sát, xử lý nghiêm các tổ chức phát hành vi phạm, buộc đính chính thông tin và có biện pháp chấn chỉnh việc quản lý dòng tiền từ trái phiếu.
Trong cấu trúc thị trường tài chính hiện đại, trái phiếu doanh nghiệp được xem là trụ cột quan trọng giúp doanh nghiệp huy động vốn trung và dài hạn, giảm phụ thuộc vào tín dụng ngân hàng. Tuy nhiên, những sai phạm nghiêm trọng trong các đợt phát hành trái phiếu thời gian qua đã làm bộc lộ những lỗ hổng đáng lo ngại về minh bạch thông tin, quản trị doanh nghiệp và cơ chế giám sát.
Minh bạch không chỉ là yêu cầu pháp lý, mà là nền tảng của niềm tin. Khi niềm tin bị phá vỡ, chi phí khôi phục sẽ lớn hơn rất nhiều so với lợi ích ngắn hạn mà các hành vi sai phạm mang lại.
Việc siết chặt kỷ luật phát hành trái phiếu không nhằm hạn chế doanh nghiệp huy động vốn, mà là để bảo vệ sự ổn định của hệ thống tài chính, củng cố niềm tin nhà đầu tư và tạo nền tảng cho tăng trưởng bền vững trong dài hạn.
Hoàng Ngân
Link nội dung: https://pld.net.vn/nhieu-sai-pham-trong-phat-hanh-trai-phieu-doanh-nghiep-rieng-le-a20380.html