SpaceX của tỷ phú Elon Musk chuẩn bị IPO 50 tỷ USD: “Cơn địa chấn” có thể làm đảo lộn lịch niêm yết toàn cầu

Theo nguồn tin của Bloomberg, SpaceX đang cân nhắc niêm yết tại Mỹ sớm nhất vào tháng 6. Nếu thành công, công ty tên lửa và vệ tinh của Musk có thể hút phần lớn sự chú ý lẫn dòng tiền của các quỹ đầu tư toàn cầu – yếu tố vốn rất khan hiếm trên thị trường IPO.

“Miếng bánh” quá lớn khiến doanh nghiệp khác phải né đường

Không phải ai cũng hào hứng trước thương vụ lịch sử này. Trong khi các ngân hàng đầu tư và cổ đông hiện hữu chờ đợi khoản phí khổng lồ, nhiều doanh nghiệp đang chuẩn bị IPO lại lo ngại bị lu mờ.

Giới chuyên gia cho rằng những thương vụ cỡ “siêu lớn” như SpaceX thường khiến các quỹ đầu tư phải dồn vốn và nhân lực phân tích vào một cái tên duy nhất. Hệ quả là các đợt chào bán quy mô trung bình hoặc nhỏ hơn dễ bị bỏ qua hoặc buộc phải dời lịch.

Ông Magnus Tornling, phụ trách thị trường vốn cổ phần toàn cầu tại EQT AB, thẳng thắn thừa nhận công ty của ông đang tính toán đẩy nhanh IPO các doanh nghiệp trong danh mục để tránh “đụng độ” SpaceX.

“Chúng tôi không muốn cạnh tranh sự chú ý với một thương vụ như vậy”, ông nói, cho biết thời điểm niêm yết có thể phải sớm hơn ít nhất vài tuần để không bị chìm trong cái bóng của Musk.

Mở đường cho làn sóng AI lên sàn

Tuy vậy, SpaceX cũng có thể đóng vai trò “người mở đường”. Thị trường đang chờ đợi những cái tên công nghệ đình đám khác như OpenAI và Anthropic – hai startup trí tuệ nhân tạo có định giá thuộc nhóm cao nhất thế giới – nối bước IPO trong thời gian tới.

Một thương vụ thành công của SpaceX có thể khơi dậy tâm lý hưng phấn, kéo dòng tiền quay trở lại thị trường sơ cấp, sau giai đoạn trầm lắng kéo dài.

Thị trường IPO đang hồi phục nhưng vẫn mong manh

Dữ liệu cho thấy năm 2025, tổng vốn IPO toàn cầu đạt khoảng 170 tỷ USD – mức cao nhất ba năm qua, song vẫn kém xa thời kỳ bùng nổ hậu đại dịch. Điều đó cho thấy sức cầu vẫn chưa thực sự bền vững.

Theo ông Stephane Gruffat từ Deutsche Bank AG, nếu các “bom tấn” giao dịch tích cực sau niêm yết, niềm tin thị trường sẽ lan tỏa mạnh hơn, giúp các thương vụ nhỏ dễ thành công. “Tâm lý tích cực từ cổ phiếu vốn hóa lớn thường có hiệu ứng dây chuyền”, ông nhận định.

Dòng tiền có thể bị hút cạn

Một vấn đề khác là áp lực phân bổ vốn. Các quỹ tương hỗ và quỹ hưu trí – nhóm nhà đầu tư dài hạn – thường buộc phải sở hữu cổ phiếu vốn hóa lớn để bám sát chỉ số tham chiếu như S&P 500. Khi những “tân binh khổng lồ” xuất hiện, họ gần như không có lựa chọn nào khác ngoài việc mua vào.

Theo ông Dan Klausner từ Houlihan Lokey, điều này có thể khiến các quỹ phải bán bớt cổ phiếu đang nắm giữ để lấy tiền tham gia IPO, tạo ra hiệu ứng lan sang toàn thị trường.

Dù vậy, đại diện Bank of America Corp. cho rằng các quỹ vẫn sẵn sàng cơ cấu danh mục khi cơ hội đủ hấp dẫn, và SpaceX rõ ràng thuộc nhóm cơ hội hiếm có.

Cơn địa chấn định hình lại cuộc chơi

Với quy mô định giá đã vượt phần lớn doanh nghiệp niêm yết tại Mỹ, SpaceX không đơn thuần là một thương vụ IPO. Nó giống một “bài kiểm tra sức chịu đựng” của thị trường vốn: hoặc tạo cú hích mạnh mẽ cho chu kỳ mới, hoặc khiến các doanh nghiệp nhỏ phải xếp hàng chờ thời.

Dù theo kịch bản nào, kế hoạch lên sàn của SpaceX đang buộc hàng trăm công ty trên thế giới phải tính toán lại chiến lược gọi vốn. Trong cuộc chơi năm 2026, thời điểm có thể quan trọng không kém quy mô – bởi khi “gã khổng lồ vũ trụ” xuất hiện, mọi ánh nhìn gần như chỉ hướng về một phía.