Những "vùng mờ" sau những con số lợi nhuận ấn tượng tại Ngân hàng Nam Á

"Nghịch lý" Lợi nhuận và Sự suy giảm thu nhập cốt lõi

Nhìn vào kết quả hoạt động, lợi nhuận sau thuế của Ngân hàng Nam Á trong Quý I/2026 đạt 1.310.870 triệu đồng, tăng mạnh so với mức 976.120 triệu đồng cùng kỳ năm trước. Tuy nhiên, phân tích chuyên sâu cho thấy sự tăng trưởng này không đến từ hoạt động ngân hàng truyền thống. 

Thu nhập lãi thuần - thước đo sức khỏe cốt lõi của một ngân hàng đã sụt giảm từ 2.112.162 triệu đồng xuống còn 2.071.956 triệu đồng. Chi phí lãi và các khoản chi phí tương tự đã tăng đột biến gần gấp đôi, từ 2.672.011 triệu đồng lên 4.866.726 triệu đồng. Điều này cho thấy Ngân hàng Nam Á đang phải trả cái giá rất đắt để huy động vốn, gây áp lực trực tiếp lên biên lợi nhuận (NIM).  

Điểm khác thường lớn nhất nằm ở chi phí dự phòng rủi ro tín dụng. Thay vì phải trích lập thêm, ngân hàng này lại ghi nhận con số dương 233.566 triệu đồng (trong đó hoàn nhập dự phòng cho vay khách hàng là 212.502 triệu đồng). Chính việc đưa các khoản dự phòng trước đó ngược trở lại bảng lãi lỗ đã trở thành "đòn bẩy" chính giúp lợi nhuận trước thuế tăng vọt, thay vì nhờ vào hiệu quả kinh doanh thực tế.

Áp lực thanh khoản và "Ma trận" Giấy tờ có giá

Cấu trúc nguồn vốn của Ngân hàng Nam Á đang bộc lộ những dấu hiệu mất cân đối nghiêm trọng.

Trong khi các ngân hàng khác nỗ lực gia tăng tiền gửi từ dân cư, tiền gửi khách hàng tại Ngân hàng Nam Á lại giảm từ 177.810.693 triệu đồng (cuối 2025) xuống còn 176.865.429 triệu đồng vào cuối Quý I/2026.  

Để bù đắp khoảng trống vốn, ngân hàng đã đẩy mạnh phát hành giấy tờ có giá, tăng từ 33.308.090 triệu đồng lên 40.822.830 triệu đồng chỉ trong 3 tháng. Đáng chú ý, chứng chỉ tiền gửi chiếm tỷ trọng áp đảo (35.812.830 triệu đồng), phản ánh việc ngân hàng phải sử dụng các công cụ nợ ngắn hạn với lãi suất cao để duy trì dòng tiền.  

Báo cáo thời hạn thanh khoản cho thấy mức chênh lệch thanh khoản ròng trong ngắn hạn (đến 1 tháng và 1-3 tháng) đang ở trạng thái âm nặng, lần lượt là -45.979.628 triệu đồng và -24.888.617 triệu đồng. Đây là một "vùng đỏ" cảnh báo về khả năng đáp ứng các nghĩa vụ nợ tức thì nếu thị trường có biến động bất lợi.  

Những cảnh báo từ cơ quan thanh tra

Không chỉ dừng lại ở các con số kế toán, những vi phạm trong hoạt động nghiệp vụ tại các chi nhánh của Ngân hàng Nam Á đã bị Ngân hàng Nhà nước (NHNN) chỉ đích danh.

Tại các Chi nhánh Quang Trung, Huế và Đà Nẵng, cơ quan thanh tra đều phát hiện các lỗi hệ thống như thẩm định cho vay chưa chặt chẽ, chưa đánh giá đầy đủ khả năng trả nợ và hiệu quả phương án kinh doanh của khách hàng.  

Đặc biệt tại Đà Nẵng, NHNN cảnh báo việc thẩm định giá trị tài sản bảo đảm là trái phiếu doanh nghiệp chưa chặt chẽ, tiềm ẩn nguy cơ mất vốn khi doanh nghiệp phát hành gặp khó khăn.  

Tình trạng "biên bản kiểm tra sau giải ngân không thể hiện việc kiểm tra trực tiếp" hay "chưa thực hiện đầy đủ việc kiểm tra hiện trạng tài sản bảo đảm" cho thấy quy trình quản trị rủi ro tại đây đang có kẽ hở lớn.  

Tầm ngắm của cơ quan Thuế

Thêm một tín hiệu không mấy khả quan khi Ngân hàng Nam Á đã chính thức được đưa vào Kế hoạch kiểm tra chuyên ngành năm 2026 của Cục Thuế theo Quyết định 446/QĐ-CT. Việc nằm trong danh sách kiểm tra định kỳ không phải là hiếm, nhưng trong bối cảnh các chỉ số tài chính đang có nhiều biến động "lạ", đây chắc chắn sẽ là một thử thách về tính tuân thủ và minh bạch của nhà băng này.  

Ngân hàng Nam Á đang đứng trước một bài toán hóc búa. Một mặt, ngân hàng phải duy trì vẻ ngoài tăng trưởng. Mặt khác, những "rạn nứt" trong hệ thống quản trị rủi ro và áp lực thanh khoản đang ngày một lớn hơn. Để phát triển bền vững, Ngân hàng Nam Á cần thực sự quay lại với giá trị cốt lõi là thắt chặt chất lượng tín dụng và cải thiện cấu trúc nguồn vốn, thay vì dựa dẫm vào những con số "lợi nhuận trên giấy".