Tăng cường thanh tra, kiểm tra và chấn chỉnh các vi phạm trong lĩnh vực khoáng sản

Theo đánh giá của Bộ Nông nghiệp và Môi trường, qua theo dõi và tổng hợp báo cáo định kỳ từ các địa phương, công tác quản lý nhà nước đối với hoạt động địa chất và khoáng sản nhìn chung đã có những chuyển biến tích cực.  

Tuy nhiên, thực tế tại một số địa phương vẫn còn xảy ra tình trạng khai thác khoáng sản trái phép. Việc chấp hành các quy định về bảo vệ tài nguyên, môi trường trong quá trình thăm dò, khai thác và chế biến khoáng sản của nhiều nơi chưa thực sự nghiêm túc. Thực trạng này đang tiềm ẩn nguy cơ lớn gây thất thoát tài nguyên và phát sinh các vi phạm pháp luật phức tạp.  

Trước bối cảnh yêu cầu quản lý tài nguyên ngày càng chặt chẽ, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đề nghị UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương khẩn trương tổ chức thanh tra, kiểm tra hoạt động khoáng sản trên địa bàn theo đúng quy định của Luật Địa chất và Khoáng sản năm 2024 cùng các văn bản hướng dẫn.  

Công tác kiểm tra cần được thực hiện có trọng tâm, trọng điểm, tập trung vào các Khu vực có hoạt động khoáng sản phức tạp. Khu vực giáp ranh giữa các địa phương. Các vùng thường xuyên xảy ra tình trạng khai thác trái phép hoặc nhạy cảm về môi trường, an ninh, trật tự.  

Bộ này nhấn mạnh yêu cầu kịp thời phát hiện, ngăn chặn và xử lý nghiêm các hành vi vi phạm pháp luật, đặc biệt là khai thác khoáng sản trái phép; khai thác không đúng nội dung giấy phép; không thực hiện đầy đủ nghĩa vụ tài chính và vi phạm quy định bảo vệ môi trường. Các trường hợp vi phạm nghiêm trọng sẽ bị thu hồi, chấm dứt hiệu lực giấy phép hoặc chuyển hồ sơ sang cơ quan có thẩm quyền xử lý nếu có dấu hiệu tội phạm. Đồng thời, việc xây dựng kế hoạch thanh tra phải bảo đảm phù hợp với thực tế, không chồng chéo và không làm ảnh hưởng đến hoạt động sản xuất kinh doanh hợp pháp của doanh nghiệp. 

Để nâng cao hiệu quả quản lý, Bộ đề nghị các địa phương tăng cường phối hợp giữa cơ quan chuyên môn về khoáng sản, cơ quan thanh tra, công an và chính quyền các cấp. Trách nhiệm cụ thể của từng đơn vị phải được gắn chặt nhằm bảo đảm sự đồng bộ, tránh bỏ sót nhiệm vụ.  

Song song với việc siết chặt quản lý, công tác tuyên truyền, hướng dẫn các tổ chức, cá nhân tham gia hoạt động khoáng sản cũng cần được đẩy mạnh, yêu cầu tuân thủ nghiêm túc nghĩa vụ tài chính, an toàn lao động và bảo vệ môi trường.  

Đáng chú ý, Bộ Nông nghiệp và Môi trường khuyến khích các doanh nghiệp chủ động đổi mới công nghệ theo hướng hiện đại, tăng cường thu hồi các khoáng sản đi kèm và giảm thiểu tác động tiêu cực đến môi trường. Hoạt động khai thác phải gắn liền với chế biến sâu nhằm nâng cao giá trị gia tăng, giúp doanh nghiệp tham gia hiệu quả vào chuỗi giá trị khoáng sản trong nước.