Phát hiện loạt chất cấm nguy hại trong quần áo trẻ em của Shein

Một hồi chuông cảnh báo sắc lạnh về an ninh tiêu dùng và tiêu chuẩn an toàn hàng hóa vừa được gióng lên tại châu Âu, trực diện nhắm vào mô hình thời trang nhanh giá rẻ. Kết quả kiểm nghiệm độc lập mới nhất đối với các sản phẩm do nền tảng thương mại điện tử xuyên biên giới Shein phân phối đã phát hiện hàng loạt chất cấm nguy hại vượt giới hạn cho phép của Liên minh châu Âu (EU) lên tới hàng vạn lần.

Sự việc không chỉ khiến người tiêu dùng bàng hoàng mà còn kích hoạt một làn sóng siết chặt gọng kìm pháp lý từ các tổ chức bảo vệ môi trường và giới chức quản lý vĩ mô đối với các "ông lớn" thương mại điện tử giá rẻ trên toàn cầu.

Báo cáo kiểm nghiệm chuyên sâu do Viện Môi trường Bremen (Đức) thực hiện theo yêu cầu của Tổ chức Hỗ trợ Môi trường Đức (DUH) vừa được Hãng thông tấn Đức (DPA) tiếp cận đã phơi bày những con số giật mình. Trong số 18 sản phẩm may mặc ngẫu nhiên được đưa vào phòng thí nghiệm, có tới 7 sản phẩm hoàn toàn không đáp ứng các tiêu chuẩn an toàn khắt khe của khối EU.

Các phân tích hóa học đã phát hiện sự hiện diện của một loạt "sát thủ thầm lặng" bao gồm các hợp chất PFAS (hóa chất vĩnh cửu), chất hóa dẻo độc hại DEHP và các kim loại nặng. Đáng chú ý, hàm lượng một hợp chất thuộc nhóm PFAS trong một mẫu áo khoác trẻ em đã vượt ngưỡng cho phép tối đa hơn 1.100 lần, trong khi một mẫu áo khoác dành cho thanh thiếu niên thậm chí còn ghi nhận mức vượt ngưỡng kỷ lục lên tới hơn 12.000 lần.

PFAS vốn là nhóm hóa chất độc hại thường được các nhà xưởng lạm dụng để tăng khả năng chống nước và chống bám bẩn cho vải mỳ, nhưng lại có đặc tính tích tụ vĩnh viễn trong môi trường lẫn cơ thể người, gây suy giảm hệ miễn dịch, phá hủy hệ nội tiết và bị cáo buộc trực tiếp gây ra các bệnh ung thư.

Không dừng lại ở trang phục trẻ em, mặt tối của dây chuyền sản xuất giá rẻ còn hiện hữu rõ nét trên các sản phẩm thời trang dành cho người lớn. Cuộc kiểm nghiệm định lượng đã chỉ ra một đôi bốt nữ do Shein phân phối chứa tới 179.000 mg/kg chất hóa dẻo DEHP, vượt mốc giới hạn đỏ của EU tới 179 lần. Đây là một hợp chất thuộc nhóm phthalate cực kỳ nguy hiểm, có khả năng thẩm thấu qua da, gây rối loạn hệ nội tiết trầm trọng và làm suy giảm trực tiếp khả năng sinh sản của con người.

Trước những bằng chứng đanh thép từ DPA, đại diện nền tảng thương mại điện tử Shein đã phải lên tiếng thừa nhận tính nghiêm trọng của sự việc, đồng thời ra thông báo tạm thời gỡ bỏ các mã sản phẩm vi phạm khỏi danh mục bán hàng trên phạm vi toàn cầu để tiến hành điều tra nội bộ, đồng thời cam kết sẽ mở rộng rà soát và buộc các nhà cung ứng phải tuân thủ quy trình kiểm định an toàn.

Tuy nhiên, động thái chữa cháy mang tính tình thế của Shein không thể xoa dịu được làn sóng phản đối từ các tổ chức bảo vệ người tiêu dùng. Tổ chức DUH xác nhận đã gửi tối hậu thư yêu cầu Shein phải ngay lập tức dừng phân phối và thực hiện chiến dịch thu hồi toàn bộ các sản phẩm lỗi trên quy mô toàn cầu.

Nghiêm trọng hơn về mặt pháp lý, DUH tuyên bố đang chuyển toàn bộ hồ sơ kỹ thuật và kết quả kiểm nghiệm này tới Ủy ban châu Âu (EC) nhằm cung cấp bằng chứng cho cuộc điều tra đại quy mô đang được tiến hành đối với Shein theo Đạo luật Dịch vụ Kỹ thuật số (DSA) – một khung pháp lý quyền lực của EU có thể đưa ra các án phạt tài chính khổng lồ hoặc cấm vận hành đối với các nền tảng công nghệ vi phạm.

Giới chuyên gia kinh tế vĩ mô nhận định, vụ bế bối của Shein không phải là một hiện tượng đơn lẻ mà là hệ quả tất yếu của mô hình kinh doanh bất chấp tiêu chuẩn để tối ưu hóa giá thành.

Trước đó, nhiều cuộc kiểm định độc lập tại Đức, Áo và Hàn Quốc cũng liên tục phát hiện các sản phẩm từ Shein và Temu chứa hóa chất độc hại vượt ngưỡng. Sự việc là một lời cảnh tỉnh sắc lạnh cho người tiêu dùng cần phải rũ bỏ tâm lý ham rẻ, cẩn trọng tối đa khi mua sắm trực tuyến đối với các mặt hàng nhạy cảm như đồ chơi, thiết bị điện, mỹ phẩm và đặc biệt là quần áo trẻ em, đồng thời ưu tiên lựa chọn các sản phẩm có nguồn gốc xuất xứ rõ ràng và có đầy đủ chứng nhận an toàn theo quy định pháp lý.