Thanh Hóa: Dự án Khu dịch vụ thương mại Phú Thành hơn một thập kỷ "đắp chiếu"

Dự án hơn 80 tỷ đồng "mắc kẹt" sau hơn một thập kỷ
Theo Kết luận thanh tra, Dự án Khu dịch vụ thương mại tổng hợp Phú Thành do Công ty Cổ phần Phú Thành HT làm chủ đầu tư được UBND tỉnh Thanh Hóa chấp thuận chủ trương từ tháng 9/2014 với quy mô khoảng 10.000 m² và tổng mức đầu tư khoảng 80 tỷ đồng. Mục tiêu là xây dựng tổ hợp thương mại gồm tòa nhà thương mại, khu trưng bày, văn phòng cho thuê, kho hàng kim khí điện máy, vật liệu xây dựng cùng nhiều hạng mục phụ trợ. Tiến độ dự kiến khởi công vào quý III/2015 và hoàn thành đưa vào sử dụng trong quý I/2018.

Quá trình thanh tra cho thấy, việc chấp thuận chủ trương đầu tư về cơ bản được thực hiện đúng trình tự theo quy định thời điểm đó; dự án phù hợp với quy hoạch sử dụng đất và định hướng quy hoạch xây dựng đã được phê duyệt. Nhà đầu tư cũng thực hiện nhận chuyển nhượng phần lớn diện tích đất của các hộ dân và được Nhà nước cho thuê đất để triển khai dự án.

Tuy nhiên, trái với kỳ vọng ban đầu, đến thời điểm thanh tra năm 2026, trên khu đất dự án mới chỉ cơ bản hoàn thành việc san lấp mặt bằng, chưa xây dựng bất kỳ hạng mục công trình nào theo quy mô được phê duyệt.

Hàng loạt "điểm nghẽn" về thủ tục và quy hoạch
Theo Thanh tra tỉnh Thanh Hóa, một trong những nguyên nhân khiến dự án kéo dài xuất phát từ việc khu vực triển khai dự án phải tạm dừng đầu tư từ đầu năm 2019 để chờ phê duyệt thiết kế đô thị dọc hai bên Quốc lộ 1A đoạn từ cầu Ba Gian đến cầu Nguyệt Viên.

Sau khi thiết kế đô thị được phê duyệt vào cuối năm 2021 và tiếp tục điều chỉnh năm 2022, đến tận tháng 10/2023 cơ quan chức năng mới hướng dẫn nhà đầu tư thực hiện các thủ tục điều chỉnh dự án theo quy hoạch mới. Trong thời gian này, khu vực dự án tiếp tục chịu tác động của việc điều chỉnh quy hoạch phân khu và còn bị thu hồi thêm 275,8 m² đất để phục vụ một dự án khác.

Thanh tra nhận định, với chuỗi biến động quy hoạch nêu trên, chưa đủ căn cứ để quy toàn bộ thời gian chậm tiến độ sau năm 2019 là lỗi của nhà đầu tư. Tuy nhiên, trước thời điểm dự án bị yêu cầu tạm dừng đầu tư, chủ đầu tư đã chậm khoảng 6 tháng trong việc triển khai dự án kể từ khi được bàn giao đất ngoài thực địa.

Chủ đầu tư còn nhiều tồn tại về môi trường và xây dựng
Bên cạnh các yếu tố khách quan, Kết luận thanh tra xác định Công ty Cổ phần Phú Thành HT còn nhiều tồn tại trong quá trình thực hiện dự án.

Đáng chú ý, doanh nghiệp chưa hoàn thành hồ sơ đăng ký kế hoạch bảo vệ môi trường theo quy định, mặc dù đây là một trong những điều kiện bắt buộc để hoàn thiện hồ sơ pháp lý của dự án. Từ năm 2015, Sở Xây dựng đã yêu cầu chủ đầu tư bổ sung hồ sơ môi trường cùng nhiều thủ tục liên quan, nhưng đến thời điểm thanh tra các nội dung này vẫn chưa được hoàn thiện đầy đủ.

Ngoài ra, chủ đầu tư còn chậm hoàn thiện hồ sơ thiết kế cơ sở, hồ sơ đấu nối hạ tầng kỹ thuật, phòng cháy chữa cháy, chưa gửi hồ sơ thiết kế bản vẽ thi công để cơ quan chuyên môn thẩm định theo quy định.

Đáng lưu ý hơn, Thanh tra xác định doanh nghiệp đã tiến hành san lấp mặt bằng khi chưa được cấp giấy phép xây dựng, hành vi được kết luận là không bảo đảm quy định tại Điều 89 Luật Xây dựng năm 2014.

Sai sót trong tham mưu đất đai của cơ quan quản lý
Không chỉ chủ đầu tư, Kết luận thanh tra cũng chỉ rõ một số tồn tại thuộc trách nhiệm của cơ quan quản lý nhà nước.

Theo đó, khi tham mưu UBND tỉnh ban hành Quyết định cho phép chuyển mục đích sử dụng hơn 9.300 m² đất trồng lúa sang đất phi nông nghiệp để thực hiện dự án, Sở Tài nguyên và Môi trường (nay là Sở Nông nghiệp và Môi trường) đã căn cứ Công văn của Thường trực HĐND tỉnh thay vì Nghị quyết của HĐND tỉnh theo quy định tại điểm b khoản 1 Điều 58 Luật Đất đai năm 2013.

Thanh tra kết luận việc tham mưu này chưa bảo đảm đúng quy định pháp luật và trách nhiệm thuộc về cơ quan tham mưu thời kỳ đó.

Bên cạnh đó, Thanh tra còn cho rằng trong quá trình tham mưu chấp thuận chủ trương đầu tư, Sở Xây dựng chưa đánh giá đầy đủ tính khả thi về kết nối giao thông của dự án khi khu đất thực hiện không có mặt tiếp giáp trực tiếp với đường giao thông.

Chưa hoàn thành nghĩa vụ tài chính theo kiến nghị của Kiểm toán Nhà nước
Một nội dung khác được Thanh tra tỉnh nhấn mạnh là việc thực hiện kiến nghị của Kiểm toán Nhà nước.

Theo Báo cáo kiểm toán ngân sách địa phương năm 2018, Công ty Cổ phần Phú Thành HT còn phải nộp hơn 211 triệu đồng tiền bảo vệ, phát triển đất trồng lúa. Mặc dù UBND tỉnh đã có văn bản chỉ đạo các cơ quan liên quan triển khai thực hiện từ năm 2024, nhưng đến thời điểm thanh tra nghĩa vụ này vẫn chưa được hoàn thành.

Thanh tra đồng thời xác định Sở Tài chính cũng chưa thực hiện đầy đủ việc thông báo số tiền phải nộp để doanh nghiệp thực hiện theo chỉ đạo của UBND tỉnh.

Kiến nghị kiểm điểm trách nhiệm và hoàn thiện toàn bộ hồ sơ dự án
Trên cơ sở kết quả thanh tra, Thanh tra tỉnh Thanh Hóa kiến nghị Sở Nông nghiệp và Môi trường, Sở Tài chính tổ chức kiểm điểm trách nhiệm đối với tập thể, cá nhân có liên quan đến các tồn tại, khuyết điểm được chỉ ra.

Đồng thời, Thanh tra đề nghị Chủ tịch UBND tỉnh chỉ đạo các sở, ngành phối hợp rà soát thời gian dự án bị ảnh hưởng bởi các yếu tố khách quan để xem xét việc gia hạn sử dụng đất theo quy định; hướng dẫn nhà đầu tư hoàn thiện quy hoạch, hồ sơ thiết kế, giấy phép xây dựng, phòng cháy chữa cháy, đấu nối hạ tầng và xử lý hành vi san lấp mặt bằng khi chưa có giấy phép xây dựng.

Đối với Công ty Cổ phần Phú Thành HT, Thanh tra yêu cầu khẩn trương hoàn thiện toàn bộ hồ sơ pháp lý của dự án, thực hiện đầy đủ các nghĩa vụ tài chính, có văn bản đề nghị gia hạn sử dụng đất (nếu thuộc trường hợp được xem xét) và chỉ được triển khai xây dựng sau khi đáp ứng đầy đủ các điều kiện theo quy định của pháp luật.