Ưu tiên các địa bàn đặc biệt khó khăn
Chương trình MTQG Phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào DTTS và miền núi giai đoạn 2021 - 2030 được thực hiện trên địa bàn các xã, thôn vùng đồng bào DTTS và miền núi; trong đó, ưu tiên nguồn lực của Chương trình đầu tư cho các địa bàn đặc biệt khó khăn (xã đặc biệt khó khăn, thôn đặc biệt khó khăn), xã an toàn khu thuộc vùng đồng bào DTTS và miền núi.
Đầu tư có trọng tâm, trọng điểm và bền vững, tập trung cho các xã, thôn, bản khó khăn nhất; giải quyết các vấn đề bức xúc, cấp bách nhất; ưu tiên hỗ trợ hộ nghèo, các nhóm DTTS khó khăn nhất; Ưu tiên các công trình sử dụng nguyên vật liệu địa phương và sử dụng lao động tại chỗ để tạo thêm sinh kế cho người dân; Đẩy mạnh phân quyền, phân cấp cho địa phương trong xây dựng, tô chức thực hiện Chương trình; Tăng cường chuyển đổi số và ứng dụng công nghệ thông tin…
Giai đoạn I của Chương trình được thực hiện từ năm 2021 đến năm 2025 với 10 dự án trọng tâm và dự kiến tổng mức vốn để thực hiện là 137.664,959 tỷ đồng.
Đối tượng của Chương trình là xã, thôn vùng đồng bào DTTS và miền núi; hộ gia đình, cá nhân người DTTS; hộ gia đình, cá nhân người dân tộc Kinh thuộc diện hộ nghèo, cận nghèo sinh sống ở xã, thôn đặc biệt khó khăn; doanh nghiệp, hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã, các tổ chức kinh tế hoạt động ở địa bàn các xã, thôn đặc biệt khó khăn.
Mục tiêu cụ thể đến năm 2025 phấn đấu mức thu nhập bình quân của người DTTS tăng trên 2 lần so với năm 2020; Tỷ lệ hộ nghèo trong đồng bào DTTS mỗi năm giảm trên 3%; Tỷ lệ học sinh mẫu giáo 5 tuổi đến trường trên 98%; Trên 80% phụ nữ có thai được khám định kỳ; 98% đồng bào DTTS tham gia bảo hiểm y tế; 50% lao động trong độ tuổi được đào tạo nghề phù hợp với nhu cầu, điều kiện của người DTTS;…
Kiện toàn bộ máy quản lý, tổ chức thực hiện
Để triển khai thực hiện tốt Chương trình, Quyết định 1719/QĐ-TTg nêu rõ cần xây dựng và kiện toàn bộ máy quản lý, tổ chức thực hiện Chương trình thống nhất từ Trung ương tới địa phương. Đặc biệt, thành lập Ban Chỉ đạo chung cho cả 3 Chương trình MTQG (Chương trình MTQG Giảm nghèo bền vững giai đoạn 2021 - 2025, Chương trình MTQG Xây dựng Nông thôn mới giai đoạn 2021 - 2025, Chương trình MTQG Phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào DTTS và miền núi giai đoạn 2021 - 2030) theo quy định.
Ủy ban Dân tộc là cơ quan chủ trì quản lý Chương trình; chủ trì, phối hợp với các Bộ, ngành liên quan, UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương tổ chức triển khai thực hiện Chương trình theo quy định; Đồng thời, xây dựng nguyên tắc, tiêu chí, định mức phân bổ vốn ngân sách Trung ương và quy định tỷ lệ vốn đối ứng của ngân sách địa phương để thực hiện Chương trình hàng năm và giai đoạn 5 năm, trình Thủ tướng Chính phủ phê duyệt trong tháng 10/2021.
Trước đó, Ủy ban Dân tộc đã phối hợp với các Bộ, ban, ngành, các tổ chức chính trị - xã hội trong nước và quốc tế triển khai Chương trình phối hợp công tác, thỏa thuận hỗ trợ đầu tư giai đoạn mới, trong đó tập trung vào triển khai thực hiện Chương trình MTQG Phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào DTTS và miền núi giai đoạn 2021 - 2030.
Văn phòng điều phối Chương trình MTQG Phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào DTTS và miền núi giai đoạn 2021 - 2030 đặt tại Ủy ban Dân tộc, có trách nhiệm giúp việc Ban Chỉ đạo Trung ương và Bộ trưởng, Chủ nhiệm Ủy ban Dân tộc - Phó Trưởng Ban Chỉ đạo Trung ương.
Đa dạng các giải pháp thực hiện
Về các giải pháp thực hiện Chương trình, Quyết định nêu rõ, đẩy mạnh tuyên truyền sâu rộng mục tiêu của Chương trình đến mọi cấp, mọi ngành, các tầng lớp dân cư và người DTTS nhằm thay đổi và chuyển biển nhận thức trong công tác dân tộc, chính sách dân tộc, giảm nghèo vùng đồng bào DTTS và miền núi; khơi dậy ý chí chủ động, vươn lên của người DTTS, nhất là người DTTS nghèo.
Tăng cường nghiên cứu khoa học, chuyển giao công nghệ; xây dựng cơ sở dữ liệu đồng bộ vùng đồng bào DTTS và miền núi để phục vụ công tác dự tỉnh, dự báo, hoạch định, quản lý thực hiện chính sách dân tộc.
Tăng cường hợp tác với các tổ chức quốc tế, cả đa phương, song phương và các tổ chức phi Chính phủ trong quá trình xây dựng và thực hiện Chương trình để chia sẻ thông tin và kinh nghiệm, đồng thời tranh thủ sự trợ giúp về kỹ thuật và nguồn lực để thực hiện thành công mục tiêu của Chương trình...
Từ năm 2021 đến hết năm 2025, Chương trình sẽ triển khai 10 dự án