Luật Xử lý vi phạm hành chính (sửa đổi): Dự thảo đã chỉnh lý không coi tạm hoãn xuất cảnh là biện pháp cưỡng chế

Tại phiên họp thứ 8 diễn ra sáng 18/11, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến về việc giải trình, tiếp thu, chỉnh lý đối với dự thảo Luật Xử lý vi phạm hành chính (sửa đổi).
UBTVQH cho ý kiến về việc giải trình, tiếp thu, chỉnh lý đối với dự thảo Luật Xử lý vi phạm hành chính (sửa đổi) - Ảnh 1.
Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến về việc giải trình, tiếp thu, chỉnh lý đối với dự thảo Luật Xử lý vi phạm hành chính (sửa đổi)

Rà soát quy định ngay tại dự thảo Luật mức tiền phạt tối đa

Báo cáo tóm tắt tiếp thu, giải trình và chỉnh lý dự thảo Luật Xử lý vi phạm hành chính (sửa đổi) do Thứ trưởng Bộ Công an, Thượng tướng Lê Quốc Hùng trình bày cho biết, dự thảo Luật đã được Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến tại Kết luận số 264 ngày 25/9/2026 và đã được các đại biểu Quốc hội thảo luận tại Tổ và Hội trường. Chính phủ đã chỉ đạo nghiên cứu, tiếp thu, giải trình thấu đáo và đầy đủ ý kiến của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, ý kiến của các đại biểu Quốc hội. Theo đó, đã chỉnh lý những nội dung cơ bản của dự thảo Luật. Cụ thể, đã rà soát quy định ngay tại dự thảo Luật mức tiền phạt tối đa và thời hiệu xử phạt trên từng lĩnh vực. Chỉ quy định thời hiệu xử phạt 3 năm, mức phạt tiền tối đa 1,5 tỷ đồng đối với cá nhân, 3 tỷ đồng đối với tổ chức trong một số lĩnh vực để phù hợp với tính chất phức tạp, mức độ, quy mô, hậu quả của một số hành vi vi phạm và cần nhiều thời gian để xác minh, phân tích, kiểm định, giám định đối với một số hành vi vi phạm trong các lĩnh vực này.

Đồng thời, bỏ quy định về mức phạt tiền cao hơn nhưng tối đa không quá hai lần mức phạt chung được áp dụng đối với địa bàn thuộc các thành phố. Vì Luật Thủ đô, Luật Phát triển đô thị đã có các quy định giao cho Hội đồng nhân dân thành phố quy định mức phạt tiền vi phạm hành chính trên địa bàn thành phố cao hơn không quá hai lần mức phạt tiền chung.

Đồng thời, rà soát, bổ sung biện pháp "thực hiện công việc phục vụ cộng đồng" là biện pháp thay thế hình thức phạt tiền được áp dụng đối với cá nhân vi phạm hành chính bị áp dụng mức phạt tiền từ 5 triệu đồng trở xuống, đã nhận lỗi và tự nguyện đề nghị được thực hiện biện pháp thay thế, đảm bảo phù hợp với Công ước về lao động cưỡng bức năm 1930 mà Việt Nam là thành viên.

Bỏ quy định về bố trí từ các khoản tiền thu từ xử phạt vi phạm hành chính sau khi nộp ngân sách Nhà nước để hỗ trợ hoạt động xử phạt vi phạm hành chính, áp dụng các biện pháp xử lý hành chính và các hoạt động quản lý công tác thi hành pháp luật về xử lý vi phạm hành chính tại dự thảo Luật.

Dự thảo Luật đã chỉnh lý không coi tạm hoãn xuất cảnh là biện pháp cưỡng chế mà là biện pháp đảm bảo thi hành quyết định cưỡng chế, được áp dụng trong trường hợp người đang bị cưỡng chế, người đại diện cho tổ chức đang bị cưỡng chế thi hành quyết định xử phạt và xem xét thấy cần thiết phải ngăn chặn ngay việc người đó trốn để thống nhất với biện pháp tạm hoãn xuất cảnh quy định tại Luật Xuất cảnh, nhập cảnh của công dân Việt Nam và Luật Nhập cảnh, xuất cảnh, quá cảnh, cư trú của người nước ngoài tại Việt Nam.

Cùng với đó là chỉnh lý không coi các biện pháp ngừng cung cấp dịch vụ điện, nước; tạm dừng đăng kiểm, đăng ký, cấp giấy phép điều khiển phương tiện; ngừng cung cấp dịch vụ Internet, dịch vụ viễn thông hạ tầng số là biện pháp cưỡng chế mà chuyển thành các biện pháp ngăn chặn và đảm bảo xử lý vi phạm hành chính. Đồng thời, bổ sung quy định chặt chẽ về điều kiện, thẩm quyền, nguyên tắc, trình tự thủ tục, phạm vi áp dụng các biện pháp này để đảm bảo quyền con người, quyền công dân và tránh bị lạm dụng.

Bổ sung thêm một số trường hợp là đối tượng bị áp dụng biện pháp giáo dục tại xã, phường, đặc khu được xem xét, áp dụng biện pháp quản lý tại gia đình; trường hợp là đối tượng bị áp dụng biện pháp đưa vào trường giáo dưỡng được xem xét, áp dụng biện pháp giáo dục dựa vào cộng đồng để bảo đảm lợi ích tốt nhất cho người chưa thành niên.

Tán thành với nhiều nội dung tiếp thu, chỉnh lý dự thảo Luật

Trình bày Báo cáo tóm tắt ý kiến về việc tiếp thu, giải trình, chỉnh lý dự thảo Luật Xử lý vi phạm hành chính (sửa đổi), Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội Phan Chí Hiếu nhấn mạnh, Thường trực UBPLTP nhận thấy Chính phủ đã cầu thị, khẩn trương chỉ đạo nghiên cứu, tiếp thu nhiều ý kiến của đại biểu Quốc hội như đã thể hiện trong bản dự thảo Luật gửi kèm theo Báo cáo số 1060/BC-CP. Thường trực UBPLTP tán thành với nhiều nội dung tiếp thu, chỉnh lý dự thảo Luật.

Về thời hiệu xử lý vi phạm hành chính (Điều 6), Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp cho biết, có ý kiến trong Thường trực UBPLTP đề nghị tiếp tục rà soát, xác định thời hiệu xử lý vi phạm hành chính đối với các lĩnh vực có sự tương đồng để bảo đảm tính đồng bộ.

Có ý kiến đề nghị tiếp tục cân nhắc, chỉnh lý quy định về thời hiệu xử lý vi phạm hành chính về trật tự, an toàn giao thông đường bộ, hàng hải, giao thông đường thủy nội địa từ 2 năm như tại dự thảo Luật xuống còn 1 năm như quy định hiện hành vì các vi phạm trong lĩnh vực này thường không quá phức tạp và các cơ quan chức năng trong thời gian qua đã được đầu tư, bố trí các phương tiện kỹ thuật, nghiệp vụ để kịp thời phát hiện và xử lý nghiêm minh.

Liên quan đến các lĩnh vực quản lý Nhà nước và mức phạt tiền tối đa đối với vi phạm hành chính trong các lĩnh vực quản lý Nhà nước (Điều 25), Thường trực UBPLTP đề nghị Chính phủ tiếp tục chỉ đạo các Bộ, ngành khẩn trương rà soát, chuẩn hóa các lĩnh vực quản lý Nhà nước tại Điều 25 để có sự phân định hợp lý, có nguyên tắc, tạo cơ sở cho việc xác định mức phạt tiền tối đa phù hợp với yêu cầu quản lý nhà nước trên từng lĩnh vực.

Về đối tượng bị áp dụng hình thức phạt tiền (Điều 24), khoản 4 Điều 24 của dự thảo Luật quy định cộng đồng dân cư, ban quản trị nhà chung cư vi phạm hành chính bị áp dụng mức phạt tiền đối với cá nhân vi phạm hành chính. Thường trực UBPLTP cho rằng, việc quy định các đối tượng này bị áp dụng hình thức phạt tiền là không khả thi vì không có tiền hoặc tài sản để thi hành. Mặc dù trên thực tế, cộng đồng dân cư, ban quản trị nhà chung cư có thể tham gia một số quan hệ pháp luật nhưng trong trường hợp xảy ra hành vi vi phạm thì cần cá thể hóa trách nhiệm (cá nhân, hộ gia đình, thành viên ban quản trị hoặc chủ đầu tư...) để có cơ sở xử lý vi phạm hoặc áp dụng biện pháp buộc khắc phục hậu quả.

Tiếp tục chỉnh lý, hoàn thiện nội dung liên quan đến thời hiệu xử lý vi phạm hành chính

Kết luận nội dung thảo luận, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định cho biết, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đánh giá cao Chính phủ, Bộ Công an (cơ quan chủ trì soạn thảo), Ủy ban Pháp luật và Tư pháp (cơ quan thẩm tra) cùng với Bộ Tư pháp và các cơ quan có liên quan đã chủ động phối hợp, khẩn trương, tích cực làm việc với trách nhiệm cao trong quá trình nghiên cứu tiếp thu, giải trình đầy đủ, tối đa ý kiến của các đại biểu Quốc hội để chỉnh lý dự thảo Luật Xử lý vi phạm hành chính (sửa đổi) trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội.

Về một số nội dung cụ thể, liên quan đến thời hiệu xử lý vi phạm hành chính (Điều 6), Ủy ban Thường vụ Quốc hội đề nghị tiếp tục chỉnh lý, hoàn thiện nội dung này, trong đó, thống nhất xác định thời hiệu xử lý vi phạm hành chính về môi trường biển và hải đảo là 2 năm (điểm a khoản 1). Đồng thời, chỉnh lý quy định về thời hiệu xử lý vi phạm hành chính về trật tự, an toàn giao thông đường bộ, hàng hải, giao thông đường thủy nội địa từ 2 năm như dự thảo Luật xuống còn 1 năm.

Về đối tượng bị áp dụng hình thức phạt tiền (Điều 24), Ủy ban Thường vụ Quốc hội đề nghị không có quy định về xử phạt tiền đối với cộng đồng dân cư và ban quản lý nhà chung cư.

Liên quan đến Điều 25, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo tiếp tục rà soát kỹ lưỡng để thiết kế các nhóm lĩnh vực một cách hợp lý, làm cơ sở xác định mức tiền phạt tối đa đối với các hành vi vi phạm hành chính, phù hợp với yêu cầu quản lý Nhà nước trên các lĩnh vực ở tầm khái quát. Đồng thời, giao Chính phủ quy định chi tiết.

Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định đề nghị cơ quan soạn thảo, cơ quan thẩm tra và Bộ Tư pháp tiếp tục phối hợp rà soát, đối chiếu dự thảo Luật Xử lý vi phạm hành chính (sửa đổi) với các dự thảo cùng trình Quốc hội xem xét, thông qua tại Kỳ họp thứ 2, bảo đảm đồng bộ, thống nhất, đặc biệt là dự thảo Bộ luật Hình sự (sửa đổi). Đề nghị Bộ Công an, Bộ Tư pháp, Thường trực Ủy ban Pháp luật và Tư pháp phối hợp để giúp Chính phủ, giúp Ủy ban Thường vụ Quốc hội khẩn trương hoàn chỉnh Báo cáo và dự thảo Luật để trình Quốc hội xem xét, thông qua.