Hai doanh nghiệp bị xử phạt, tổng số tiền hơn 700 triệu đồng
Cụ thể, ngày 16/4/2026, Công ty Thu phí tự động VETC bị xử phạt 435 triệu đồng sau khi cơ quan chức năng xác định hàng loạt hành vi vi phạm liên quan đến hợp đồng và xử lý thông tin người tiêu dùng. Trước đó một ngày, 15/4/2026, Công ty Giao thông số Việt Nam (ePass) cũng bị xử phạt 280 triệu đồng với các sai phạm tương tự.
Các quyết định xử phạt được đưa ra sau quá trình kiểm tra việc chấp hành quy định pháp luật về bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, đặc biệt trong bối cảnh các dịch vụ thu phí không dừng và nền tảng giao thông số ngày càng mở rộng phạm vi ảnh hưởng tới hàng triệu người sử dụng.
Vi phạm tập trung vào hợp đồng mẫu và quyền riêng tư người dùng
Đối với VETC, cơ quan quản lý chỉ ra bốn nhóm vi phạm chính. Đáng chú ý, doanh nghiệp này đã đưa vào hợp đồng theo mẫu các điều khoản không được phép quy định, vi phạm nguyên tắc bảo vệ bên yếu thế là người tiêu dùng trong quan hệ dân sự. Bên cạnh đó, VETC không cho phép người dùng lựa chọn việc đồng ý hay từ chối sử dụng thông tin cá nhân cho mục đích quảng cáo - một yêu cầu cốt lõi trong bảo vệ dữ liệu cá nhân hiện nay.
Ngoài ra, doanh nghiệp còn không công khai điều kiện giao dịch chung và không cung cấp hợp đồng cung cấp dịch vụ liên tục theo đúng quy định pháp luật. Đây là những nghĩa vụ mang tính minh bạch cơ bản nhưng lại bị bỏ qua, tiềm ẩn rủi ro tranh chấp.
Trong khi đó, Công ty Giao thông số Việt Nam (ePass) cũng vi phạm quyền lựa chọn của người tiêu dùng đối với việc sử dụng dữ liệu cá nhân cho mục đích thương mại. Đồng thời, điều kiện giao dịch chung của doanh nghiệp không xác định rõ thời điểm áp dụng - yếu tố quan trọng để đảm bảo tính minh bạch và khả năng kiểm soát của người dùng. Doanh nghiệp này cũng không ký kết hợp đồng cung cấp dịch vụ liên tục bằng văn bản theo quy định.
Thông điệp siết kỷ cương trong lĩnh vực hạ tầng số
Việc hai doanh nghiệp trong cùng hệ sinh thái giao thông số bị xử phạt liên tiếp phản ánh một thực tế: khu vực dịch vụ hạ tầng số – nơi giao thoa giữa công nghệ, tài chính và đời sống dân sinh - đang trở thành trọng điểm giám sát của cơ quan quản lý.
Các hành vi vi phạm đều xoay quanh hai trục chính: minh bạch hợp đồng và quyền kiểm soát dữ liệu cá nhân. Đây cũng là hai vấn đề cốt lõi trong khung pháp lý hiện đại về bảo vệ người tiêu dùng, đặc biệt khi các dịch vụ số có xu hướng “chuẩn hóa” điều khoản theo hướng bất lợi cho người dùng.
Từ góc độ chính sách, động thái của Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia cho thấy nỗ lực chuyển từ hậu kiểm sang tiền kiểm có trọng tâm, nhằm ngăn chặn rủi ro hệ thống thay vì chỉ xử lý đơn lẻ từng vụ việc. Điều này đặc biệt quan trọng trong lĩnh vực thu phí tự động - nơi việc kết nối dữ liệu, tài khoản ngân hàng và phương tiện giao thông tạo ra một hệ sinh thái khép kín nhưng cũng dễ phát sinh xung đột quyền lợi.
Yêu cầu khắc phục và bài toán tuân thủ
Cả hai doanh nghiệp đều bị yêu cầu chấm dứt hành vi vi phạm, đồng thời chủ động rà soát, hoàn thiện chính sách và quy trình để đảm bảo tuân thủ đầy đủ các quy định pháp luật.
Tuy nhiên, về dài hạn, vấn đề không chỉ nằm ở việc “sửa sai” sau xử phạt, mà là thiết lập một hệ thống quản trị tuân thủ (compliance) mang tính chủ động. Trong bối cảnh chuyển đổi số nhanh, doanh nghiệp nếu không tích hợp các nguyên tắc bảo vệ người tiêu dùng ngay từ khâu thiết kế dịch vụ (compliance by design) sẽ khó tránh khỏi rủi ro pháp lý và uy tín.
Người tiêu dùng cần chủ động hơn
Từ phía người dùng, các vụ việc cũng là lời cảnh báo về việc cần quan tâm nhiều hơn tới điều khoản dịch vụ, quyền riêng tư và cơ chế xử lý dữ liệu cá nhân khi sử dụng các nền tảng giao thông số.
Việc hiểu rõ quyền được lựa chọn, quyền được cung cấp thông tin và quyền ký kết hợp đồng minh bạch không chỉ giúp giảm thiểu rủi ro cá nhân mà còn tạo áp lực thị trường buộc doanh nghiệp phải nâng chuẩn dịch vụ.
Trong bối cảnh kinh tế số phát triển nhanh, bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng không còn là vấn đề hậu kiểm mang tính hình thức, mà đã trở thành một trụ cột của quản trị thị trường hiện đại - nơi kỷ luật pháp lý và niềm tin người dùng phải song hành.
