Sắp xếp đơn vị hành chính không chỉ đặt ra yêu cầu kiện toàn tổ chức bộ máy mà còn kéo theo khối lượng lớn công việc liên quan đến hệ thống văn bản pháp luật. Tại Ninh Bình, Sở Tư pháp đang tập trung rà soát, xử lý các văn bản được ban hành trước khi sáp nhập, đồng thời tham mưu xây dựng, hoàn thiện những quy định mới phù hợp với mô hình chính quyền địa phương hai cấp và yêu cầu phân cấp, phân quyền.
Rà soát hàng loạt văn bản sau sáp nhập
Theo báo cáo kết quả thực hiện Nghị quyết số 79-NQ/TW tháng 10/2026, Sở Tư pháp tỉnh Ninh Bình đã hoàn thành việc rà soát văn bản do ba tỉnh Hà Nam, Nam Định và Ninh Bình ban hành trước khi sáp nhập. Công việc tập trung đối chiếu, chuẩn hóa thông tin, dữ liệu trên Cơ sở dữ liệu quốc gia về pháp luật, bảo đảm dữ liệu đúng, đủ, sạch và được cập nhật theo yêu cầu của Bộ Tư pháp.
Đây là nhiệm vụ có ý nghĩa quan trọng trong bối cảnh địa giới hành chính, tổ chức bộ máy và thẩm quyền quản lý nhà nước có nhiều thay đổi. Việc tiếp tục duy trì các văn bản không còn phù hợp hoặc thiếu thống nhất có thể gây khó khăn cho quá trình tổ chức thực hiện chính sách, giải quyết thủ tục hành chính và hoạt động của người dân, doanh nghiệp.
Trong tháng 10/2026, Sở Tư pháp đã tham mưu UBND tỉnh trình HĐND tỉnh ban hành Nghị quyết số 65/NQ-HĐND ngày 10/9/2026 về bãi bỏ 50 nghị quyết thuộc các lĩnh vực tư pháp, y tế, nội vụ, văn hóa và thể thao, thanh tra, giáo dục và đào tạo, xây dựng, nông nghiệp và môi trường, du lịch, tài chính.
Đồng thời, Sở trình UBND tỉnh dự thảo quyết định bãi bỏ 189 quyết định và 17 chỉ thị quy phạm pháp luật do UBND các tỉnh trước sắp xếp ban hành. Cùng với đó, cơ quan chuyên môn tiếp tục phối hợp với các sở, ban, ngành tổng hợp, tham mưu UBND tỉnh xem xét, quyết định bãi bỏ theo thẩm quyền đối với 219 quyết định và chỉ thị quy phạm pháp luật.
Những con số này cho thấy quy mô công việc không nhỏ trong quá trình chuẩn hóa hệ thống pháp luật địa phương. Mục tiêu không đơn thuần là giảm số lượng văn bản mà quan trọng hơn là loại bỏ những quy định không còn phù hợp, hạn chế sự chồng chéo, tạo sự thống nhất trong áp dụng pháp luật trên địa bàn tỉnh sau sáp nhập.
Nâng chất lượng xây dựng chính sách, tạo thuận lợi cho doanh nghiệp
Song song với rà soát văn bản cũ, công tác xây dựng và hoàn thiện thể chế tiếp tục được Sở Tư pháp triển khai. Trong tháng 10, đơn vị đã tổ chức thẩm định 17 dự thảo văn bản quy phạm pháp luật, tham gia đóng góp ý kiến đối với 61 dự thảo văn bản. Các hồ sơ được xử lý theo tiến độ, bảo đảm chất lượng và quy định pháp luật.
Sở cũng tham mưu UBND tỉnh triển khai các kế hoạch thực hiện chủ trương hoàn thiện cấu trúc hệ thống pháp luật Việt Nam, đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong giai đoạn mới; đồng thời báo cáo tình hình, tiến độ và những vấn đề phát sinh trong quá trình soạn thảo văn bản quy định chi tiết thuộc thẩm quyền của chính quyền địa phương trong quý III/2026.
Đáng chú ý, việc rà soát văn bản còn gắn với yêu cầu triển khai các chủ trương mới về phát triển vùng và tổ chức không gian phát triển quốc gia. Sở Tư pháp đã phối hợp rà soát, đề xuất nội dung đưa vào dự thảo kế hoạch của UBND tỉnh thực hiện Chương trình hành động số 42-CTr/TU ngày 17/9/2026 của Ban Thường vụ Tỉnh ủy về thực hiện Nghị quyết số 27-NQ/TW của Bộ Chính trị.
Đối với cộng đồng doanh nghiệp, một hệ thống pháp luật địa phương rõ ràng, thống nhất và được cập nhật kịp thời có ý nghĩa thiết thực. Khi các quy định được rà soát, xử lý đồng bộ, nguy cơ phát sinh cách hiểu khác nhau trong quá trình thực thi được hạn chế; hoạt động giải quyết thủ tục hành chính, triển khai dự án và thực hiện các nghĩa vụ pháp lý cũng có cơ sở thuận lợi hơn.
Đặc biệt, trong bối cảnh tăng cường phân cấp, phân quyền cho địa phương, chất lượng xây dựng và thẩm định văn bản càng có vai trò quan trọng. Việc trao thêm thẩm quyền cho địa phương cần đi cùng với hệ thống quy định cụ thể, rõ trách nhiệm và bảo đảm tính thống nhất để các cấp chính quyền có thể chủ động giải quyết công việc, tránh phát sinh khoảng trống pháp lý.
Áp lực nhân lực và yêu cầu nâng cao năng lực thực thi
Dù đạt được những kết quả đáng ghi nhận, báo cáo của Sở Tư pháp cũng chỉ ra không ít khó khăn. Nhiều luật và nghị quyết mới hoặc sửa đổi, bổ sung được ban hành cùng lúc với nội dung phức tạp, chuyên sâu, trong khi khối lượng công việc phân cấp, phân quyền cho địa phương ngày càng lớn.
Cơ quan chuyên môn phải đồng thời rà soát để tham mưu ban hành văn bản mới và xử lý các văn bản do ba tỉnh trước sáp nhập ban hành. Điều này tạo áp lực đáng kể về tiến độ và chất lượng, có thời điểm một số công việc chưa bảo đảm yêu cầu.
Bên cạnh đó, chính sách tinh giản biên chế, nhu cầu đào tạo chuyên sâu còn hạn chế và tình trạng công chức, viên chức xin chuyển công tác về cấp xã cũng tạo sức ép đối với nguồn nhân lực. Từ ngày 1/7/2025 đến nay, Sở có 5 công chức và 3 viên chức được điều động, biệt phái.
Trước thực tế này, Sở Tư pháp kiến nghị tiếp tục nghiên cứu, tham mưu xây dựng cơ chế phân cấp, phân quyền phù hợp; đồng thời tăng cường đào tạo, tập huấn chuyên sâu về đánh giá tác động chính sách và đánh giá tác động thủ tục hành chính cho đội ngũ công chức làm công tác xây dựng, thẩm định văn bản.
Lãnh đạo sở Tư pháp Ninh Bình nhấn mạnh, hoàn thiện thể chế sau sáp nhập là công việc có tính nền tảng đối với quá trình vận hành bộ máy chính quyền địa phương hai cấp. Việc rà soát, loại bỏ những quy định không còn phù hợp, nâng cao chất lượng xây dựng chính sách và bảo đảm năng lực thực thi sẽ góp phần củng cố hiệu lực quản lý nhà nước, đồng thời tạo dựng môi trường pháp lý minh bạch, ổn định hơn cho người dân và doanh nghiệp tại Ninh Bình.
