Cần Thơ: Đánh thức giá trị di sản, tạo động lực phát triển công nghiệp văn hóa

Với hệ thống di sản đa dạng, TP Cần Thơ đang đứng trước cơ hội khai thác hiệu quả hơn nguồn tài nguyên văn hóa sẵn có. Từ số hóa di sản, kết nối du lịch đến sáng tạo sản phẩm văn hóa đương đại, thành phố hướng đến bảo tồn gắn với phát triển, để các giá trị truyền thống tiếp tục được trao truyền và lan tỏa.
vh3-1795059415.jpg
Đại biểu tham dự Ngày Di sản Văn hóa Việt Nam (23/11)

Ngày 19/11, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch TP Cần Thơ tổ chức họp mặt Ngày Di sản Văn hóa Việt Nam (23/11), kết hợp trưng bày chuyên đề “Hoài niệm”, giới thiệu hơn 100 di vật, cổ vật gắn với lịch sử, văn hóa và đời sống của cộng đồng ba dân tộc Việt – Hoa – Khmer ở Cần Thơ vào khoảng thế kỷ XX.

Phát biểu tại buổi họp mặt, ông Nguyễn Minh Tuấn, Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch TP Cần Thơ cho biết, thành phố hiện có 109 di tích lịch sử - văn hóa và 16 di sản văn hóa phi vật thể, trong đó có 1 di sản được UNESCO ghi danh. Đây là nguồn tài nguyên văn hóa quan trọng, phản ánh quá trình hình thành, phát triển và sự giao thoa văn hóa của các cộng đồng dân cư trên vùng đất Tây Đô.

Trước yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới, Cần Thơ định hướng đẩy mạnh ứng dụng công nghệ, số hóa dữ liệu di tích, di sản phi vật thể; tăng cường giáo dục di sản trong trường học; kết nối bảo tồn với du lịch sinh thái sông nước, tạo sinh kế cho cộng đồng. Đồng thời, thành phố chú trọng phát huy vai trò nghệ nhân, nhà sưu tập và huy động nguồn lực xã hội tham gia gìn giữ, khai thác hợp lý các giá trị văn hóa.

vh1-1795059436.jpg
Phát biểu tại buổi họp mặt, ông Nguyễn Minh Tuấn, Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch TP Cần Thơ

Đưa di sản trở thành nguồn lực phát triển công nghiệp văn hóa

Từ góc nhìn nghiên cứu văn hóa, soạn giả, nhà nghiên cứu văn hóa Nam Bộ Nhâm Hùng cho rằng, vấn đề quan trọng hiện nay không chỉ là bảo tồn mà còn phải tìm cách đưa di sản văn hóa phi vật thể vào đời sống, tạo sức lan tỏa và đóng góp cho sự phát triển của công nghiệp văn hóa.

Theo ông Nhâm Hùng, những giá trị như hò Cần Thơ, các bài hát dân gian, nghi lễ cúng đình hay nghệ thuật cải lương đều có thể trở thành chất liệu sáng tạo cho các sản phẩm văn hóa đương đại. Điều quan trọng là phải biết vận dụng, sáng tạo, kết hợp hài hòa giữa giá trị truyền thống với hơi thở thời đại, thay vì chỉ giữ nguyên những hình thức thể hiện cũ.

vh2-1795059436.jpg
Phát biểu tại buổi họp mặt, soạn giả, nhà nghiên cứu văn hóa Nam Bộ Nhâm Hùng

Ông dẫn chứng các sản phẩm âm nhạc của Hòa Minzy và Phương Mỹ Chi đã khai thác chất liệu văn hóa truyền thống, đưa nghệ thuật dân gian, cải lương đến gần hơn với công chúng, đặc biệt là giới trẻ. Qua đó cho thấy, khi được sáng tạo đúng cách, di sản không chỉ được bảo tồn mà còn có khả năng tạo ra giá trị kinh tế và sức lan tỏa rộng rãi.

Cần dự án cụ thể để di sản sống trong đời sống đương đại

Nhà nghiên cứu Nhâm Hùng kiến nghị Cần Thơ cần xây dựng những dự án riêng, có mục tiêu và sản phẩm cụ thể để phát huy từng loại hình di sản, tránh tình trạng đề án chung chung, thiếu giải pháp thực hiện. Đặc biệt, cần quan tâm các điệu hò, điệu lý, nghệ thuật Dù-kê, múa Rô-băm và mặt nạ Rô-băm của đồng bào Khmer.

Ông cũng đề xuất nghiên cứu sâu hơn lịch sử sân khấu cải lương trong không gian văn hóa Cần Thơ sau khi mở rộng địa giới hành chính. Trong đó, cần làm rõ đóng góp của soạn giả Mộc Quán Nguyễn Trọng Quyền và dấu ấn của gánh cải lương Nam Đồng Ban ra đời năm 1910 tại Sóc Trăng.

vh4-1795059436.jpg
Quang cảnh tại sự kiện Ngày Di sản Văn hóa Việt Nam (23/11)

Những ý kiến tại buổi họp mặt cho thấy, phát huy di sản văn hóa Cần Thơ cần được đặt trong tư duy phát triển, gắn bảo tồn với sáng tạo, công nghệ và nhu cầu thưởng thức của công chúng. Khi có cơ chế phù hợp, dự án thiết thực và sự đồng hành của cộng đồng, di sản văn hóa Cần Thơ sẽ không chỉ là ký ức của quá khứ mà còn trở thành nguồn lực nội sinh, góp phần xây dựng bản sắc và thúc đẩy phát triển công nghiệp văn hóa của thành phố.