Những "nốt trầm" trong bản Báo cáo Tài chính
Trong Quý II NĐTC 2025 - 2026, Doanh thu thuần của tôn Hoa Sen đạt 8.967 tỷ đồng, tăng 6% so với cùng kỳ năm trước. Tuy nhiên, Lợi nhuận sau thuế lại chứng kiến sự sụt giảm mạnh lên tới 42%, chỉ còn đạt 118,6 tỷ đồng. Sự lệch pha này cho thấy áp lực từ giá vốn hàng bán và các chi phí tài chính đã "ăn mòn" gần như toàn bộ thành quả tăng trưởng doanh thu.
Điểm bất thường nhất nằm ở cơ cấu nợ vay ngắn hạn. Tính đến ngày 31/03/2026, Vay và nợ thuê tài chính ngắn hạn của tôn Hoa Sen đã vọt lên mức 8.267 tỷ đồng, tăng gần gấp đôi (tăng 88%) so với số đầu kỳ (01/10/2025).
Hệ quả trực tiếp là chi phí lãi vay trong quý tăng vọt 139%, từ 45 tỷ đồng (năm trước) lên 108 tỷ đồng.
Việc lạm dụng đòn bẩy tài chính trong bối cảnh lợi nhuận gộp suy giảm (giảm 2%) là một chiến lược đầy rủi ro, đe dọa trực tiếp đến dòng tiền hoạt động của doanh nghiệp.
Một nguồn thu quan trọng khác là Doanh thu hoạt động tài chính đã sụt giảm tới 78%, chỉ còn đạt 26 tỷ đồng (so với 120 tỷ đồng của cùng kỳ). Sự hụt hơi từ mảng tài chính (chủ yếu do lãi chênh lệch tỷ giá giảm mạnh) đã làm mất đi "tấm đệm" hỗ trợ lợi nhuận thuần từ hoạt động kinh doanh.
Hàng tồn kho của tôn Hoa Sen đã tăng mạnh lên mức 10.179 tỷ đồng (giá trị thuần), tăng hơn 2.000 tỷ đồng so với đầu kỳ. Trong khi đó, dự phòng giảm giá hàng tồn kho cũng tăng lên 195 tỷ đồng.
Việc tích trữ tồn kho quá lớn trong bối cảnh thị trường thép biến động và rủi ro phòng vệ thương mại đang gia tăng có thể dẫn tới những khoản lỗ lớn trong tương lai nếu giá thép thế giới quay đầu giảm.
Hệ lụy từ cuộc điều tra chống bán phá giá từ Ô-xtrây-li-a
Bên cạnh những bất ổn nội tại, tôn Hoa Sen đang phải đối mặt với một thách thức pháp lý quốc tế nghiêm trọng. Ủy ban Chống bán phá giá Ô-xtrây-li-a (ADC) đã chính thức mở cuộc điều tra (No. 702) đối với sản phẩm thép mạ kẽm xuất khẩu từ Việt Nam, trong đó tôn Hoa Sen là một trong những doanh nghiệp điều tra trọng điểm.
Nếu ADC kết luận có hành vi bán phá giá gây thiệt hại cho ngành sản xuất nội địa Ô-xtrây-li-a, tôn Hoa Sen sẽ phải đối mặt với các mức thuế chống bán phá giá tạm thời và chính thức. Điều này sẽ triệt tiêu lợi thế cạnh tranh về giá của tôn Hoa Sen tại thị trường này.
Để theo đuổi cuộc điều tra, doanh nghiệp phải tiêu tốn nguồn lực tài chính và nhân sự rất lớn cho việc hoàn thiện các bảng câu hỏi kiểm toán (Exporter Questionnaire) và phối hợp thẩm tra tại chỗ.
Ô-xtrây-li-a là thị trường xuất khẩu truyền thống và quan trọng. Việc bị điều tra có thể khiến các đơn hàng từ đối tác tại đây bị đình trệ hoặc hủy bỏ do lo ngại thuế hồi tố, gây sụt giảm doanh thu xuất khẩu trong các quý tiếp theo.
Thông tin bị điều tra tại Ô-xtrây-li-a có thể trở thành tiền lệ xấu, kích hoạt các cuộc điều tra tương tự từ các thị trường khác như Mỹ, EU hoặc các nước trong khu vực Đông Nam Á, tạo nên vòng vây phòng vệ thương mại bao vây sản phẩm của doanh nghiệp.
Tôn Hoa Sen đang đứng trước "gọng kìm" đầy thách thức, một bên là cấu trúc tài chính đang bộc lộ nhiều điểm yếu về nợ vay và chi phí lãi vay, một bên là rào cản phòng vệ thương mại từ các thị trường xuất khẩu trọng điểm.
Bài toán đặt ra cho Ban lãnh đạo tôn Hoa Sen lúc này không chỉ là tối ưu hóa giá vốn hàng bán mà còn là tái cấu trúc nợ vay một cách quyết liệt, đồng thời phải có chiến lược ứng phó pháp lý bài bản để bảo vệ thị phần quốc tế. Nếu không sớm giải quyết những bất thường này, "đóa hoa sen" của ngành thép có thể sẽ phải đối mặt với một giai đoạn suy thoái kéo dài và khó đoán định.
