Những chuyển biến ghi nhận
Giai đoạn từ năm 2019 đến tháng 6/2024, công tác quản lý nhà nước về khoáng sản trên địa bàn đã đạt được những kết quả nhất định. Hệ thống văn bản quy phạm pháp luật được ban hành kịp thời để cụ thể hóa Luật Khoáng sản.
Đáng chú ý, trình tự cấp phép hoạt động và phê duyệt trữ lượng cơ bản được thực hiện đúng quy định, năng lực của các đơn vị được cấp phép từng bước được nâng cao.
Việc ngăn chặn khai thác trái phép và tăng cường hậu kiểm đã góp phần tăng thu ngân sách và phục vụ nhu cầu phát triển kinh tế địa phương.
Những "lỗ hổng" trong công tác quản lý
Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đạt được, bản kết luận thanh tra cũng thẳng thắn chỉ ra 10 nhóm hạn chế, vi phạm nghiêm trọng cần phải nhìn nhận trực diện.
Quy hoạch thiếu tầm nhìn: Việc lập và bổ sung quy hoạch còn mang tính manh mún, phải điều chỉnh nhiều lần. Đặc biệt, tình trạng quy hoạch khoáng sản chồng lấn với quy hoạch xây dựng, đô thị và nông thôn đã tạo ra những nút thắt lớn cho các dự án đầu tư.
Cấp phép sai đối tượng: Một sai phạm đáng lưu ý là việc cấp phép khai thác cho các cơ quan nhà nước hoặc đơn vị sự nghiệp công lập không đủ điều kiện hành nghề. Điều này không chỉ trái Luật Khoáng sản 2010 mà còn gây khó khăn trong việc hạch toán kinh tế, kê khai hóa đơn và tiêu thụ sản phẩm.
Buông lỏng giám sát tài chính và thực địa: Tình trạng nợ đọng nghĩa vụ tài chính lên đến hơn 8,8 tỷ đồng vẫn chưa được xử lý dứt điểm. Ở khía cạnh thực địa, việc lắp đặt trạm cân, camera giám sát và mua bảo hiểm thiết bị khai thác tại nhiều doanh nghiệp vẫn còn mang tính đối phó, thiếu sự kiểm tra sát sao từ cơ quan chức năng.
Hệ lụy từ việc ủy quyền: Việc ủy quyền cho cấp huyện cấp phép san gạt mặt bằng nhưng thiếu kiểm tra, giám sát đã dẫn đến sự lỏng lẻo trong quản lý thực tế tại địa phương.
Trách nhiệm và yêu cầu khắc phục
Thanh tra Chính phủ xác định trách nhiệm đối với các vi phạm này thuộc về UBND tỉnh Bắc Giang, lãnh đạo phụ trách trong thời kỳ thanh tra cùng các sở, ngành tham mưu và chính quyền cấp huyện, xã liên quan.Trước thực trạng này, Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ đã có chỉ đạo quyết liệt.
Theo đó, tỉnh cần, kiểm điểm nghiêm túc, các tổ chức kiểm điểm trách nhiệm tập thể, cá nhân và xử lý nghiêm theo thẩm quyền; nếu phát hiện dấu hiệu hình sự phải chuyển cơ quan điều tra.
Khẩn trương hoàn thiện hồ sơ khoanh định khu vực cấm và tạm thời cấm hoạt động khoáng sản; rà soát lại các khu vực không đấu giá quyền khai thác để đảm bảo tính minh bạch.
Quyết liệt thu hồi khoản nợ đọng hơn 8,8 tỷ đồng và đôn đốc việc thực hiện đóng cửa mỏ đúng quy trình kỹ thuật.
