Cú hích lợi nhuận từ những nguồn thu "đột biến"
Theo báo cáo tài chính Quý I/2026, Ngân hàng PGBank công bố lợi nhuận sau thuế đạt 220.368 triệu đồng, một con số ấn tượng khi so với mức 76.583 triệu đồng của cùng kỳ năm 2025. Trong văn bản giải trình, ngân hàng tự tin khẳng định sự tăng trưởng này đến từ việc tối ưu hóa thu nhập lãi và đẩy mạnh thu hồi nợ.
Tuy nhiên, đi sâu vào cấu trúc thu nhập, có thể thấy sự tăng trưởng này mang đậm dấu ấn của các yếu tố không thường xuyên.
Cụ thể, lãi thuần từ hoạt động dịch vụ tăng nhảy vọt từ 13,5 tỷ đồng lên hơn 45,7 tỷ đồng (tăng 238%). Thu nhập từ hoạt động khác tăng đột biến 535%, đạt 135.396 triệu đồng.
Ngân hàng thừa nhận phần lớn đến từ việc thu hồi nợ gốc và lãi đã xử lý rủi ro. Điều này đặt ra câu hỏi liệu Ngân hàng PGBank có thể duy trì đà tăng trưởng này khi nguồn nợ cũ để "vét" cạn dần?
Lợi nhuận tăng, quy mô thu hẹp
Một điểm bất thường đáng chú ý là sự sụt giảm quy mô bảng cân đối kế toán trong khi lợi nhuận lại bùng nổ. Tính đến ngày 31/03/2026 tổng tài sản giảm từ 88.840 tỷ đồng xuống còn 86.711 tỷ đồng.
Dư nợ cho vay khách hàng giảm hơn 1.958 tỷ đồng chỉ sau 3 tháng (tương đương giảm khoảng 4,2%). Tiền gửi của khách hàng cũng sụt giảm từ 48.460 tỷ đồng xuống 47.035 tỷ đồng.
Trong kinh tế học ngân hàng, việc thu hẹp quy mô cho vay thường là dấu hiệu của sự thận trọng quá mức hoặc khả năng hấp thụ vốn của thị trường đối với ngân hàng đó đang gặp vấn đề. Việc "ăn" vào lợi nhuận trong khi nền tảng kinh doanh cốt lõi (tín dụng) co lại là một tín hiệu cần đặc biệt lưu tâm về sức khỏe dài hạn.
"Bóng ma" nợ xấu và sự dịch chuyển nhóm nợ
Dù chi phí dự phòng rủi ro tín dụng trong quý giảm mạnh (từ 146,5 tỷ đồng xuống còn 68,3 tỷ đồng), giúp trực tiếp nới rộng biên lợi nhuận, nhưng thực tế chất lượng nợ lại đang có dấu hiệu biến động phức tạp.
Nợ dưới tiêu chuẩn (Nhóm 3) tăng sốc từ mức 219,5 tỷ đồng đầu năm đã vọt lên 857,8 tỷ đồng vào cuối tháng 3. Nợ nghi ngờ (Nhóm 4) cũng tăng từ 259 tỷ đồng lên gần 330 tỷ đồng.
Việc nợ nhóm 3 tăng gần gấp 4 lần trong một quý là một "điểm đỏ" báo động. Nếu các khoản nợ này tiếp tục trượt xuống nhóm 5 (nợ có khả năng mất vốn), áp lực trích lập dự phòng trong các quý tới sẽ là "tảng đá" đè nặng lên lợi nhuận của ngân hàng này.
Rủi ro thanh khoản tiềm ẩn
Báo cáo rủi ro thanh khoản tại ngày 31/03/2026 cho thấy một khoảng cách khá lớn giữa tài sản và nợ phải trả trong ngắn hạn. Ở kỳ hạn dưới 1 tháng, mức chênh lệch thanh khoản ròng đang âm tới 8.847 tỷ đồng.
Dù đây là tình trạng thường thấy ở các ngân hàng do lấy vốn ngắn hạn cho vay trung và dài hạn, nhưng trong bối cảnh tiền gửi khách hàng đang sụt giảm, áp lực duy trì dòng vốn lưu động để đảm bảo các cam kết thanh toán tức thời sẽ trở nên căng thẳng hơn đối với ban điều hành Ngân hàng PGBank.
NHTMCP Thịnh vượng và Phát triển đang trình diễn một báo cáo tài chính "đẹp" về mặt con số lợi nhuận sau thuế. Tuy nhiên, đằng sau đó là sự suy giảm về quy mô hoạt động, chất lượng nợ vay đang có dấu hiệu chuyển xấu nhanh chóng và sự phụ thuộc lớn vào việc thu hồi các khoản nợ đã xử lý.
Các nhà đầu tư cần cái nhìn tỉnh táo khi lợi nhuận từ việc "thu gom nợ cũ" và "tiết kiệm dự phòng" chỉ là giải pháp ngắn hạn. Một ngân hàng thực sự thịnh vượng và phát triển cần dựa trên sự tăng trưởng ổn định của dư nợ cho vay và niềm tin bền vững từ tiền gửi khách hàng - những yếu tố mà Ngân hàng PGBank đang cho thấy sự hụt hơi trong Quý I này.
